Erfenis verworpen: wie haalt het huis leeg?

Wat betekent een erfenis verworpen?

Wie verwerpt, is geen erfgenaam meer. U krijgt niets uit de erfenis, hoeft geen schulden te betalen en bent niet betrokken bij de afhandeling. Dat geldt ook voor het leeghalen van de woning en de kosten daarvan.

Verwerpen doet u met het formulier Verklaring nalatenschap bij de rechtbank in de regio waar de overledene woonde. Het griffierecht is in 2026 € 165. Erfgenamen die samen één verklaring indienen, betalen één keer. Let op: als u verwerpt, worden uw kinderen meestal erfgenaam in uw plaats.

Bron: Rijksoverheid, erfenis aanvaarden, Juridisch Loket, erfenis verwerpen, Rechtspraak, kosten erfenis

Wat mag u nog meenemen?

Eigenlijk niets. Wie wil verwerpen, mag geen spullen van de overledene meenemen en geen geld van de rekening halen. Dat kan namelijk gelden als zuivere aanvaarding, en dan erft u alsnog de schulden. Volgens het Juridisch Loket geldt dat ook voor fotoboeken en andere spullen met alleen emotionele waarde. De KNB schrijft hetzelfde: bij verwerping krijgt u niets uit de nalatenschap, ook geen fotoboeken of brieven.

Er zijn ook notarissen die daar soepeler over denken. Op de website van woningcorporatie Accolade zegt een notaris dat een familiefotoalbum puur emotionele waarde heeft. Omdat de bronnen elkaar hier tegenspreken, is ons advies: overleg eerst met een notaris voordat u bij een erfenis verworpen nog iets uit het huis haalt.

Bron: Juridisch Loket, erfenis aanvaarden of verwerpen, KNB, brochure Een erfenis, wat nu?, Accolade, overlijden van een huurder

Erfenis verworpen: wie haalt het huis dan leeg?

Dat hangt af van de situatie. Zijn er andere erfgenamen die wel aanvaarden, dan regelen zij de ontruiming. Verwerpt iedereen, dan kan de rechtbank op verzoek een vereffenaar benoemen. Dat gebeurt ook als niemand de erfenis beheert. De vereffenaar mag onder meer de huur opzeggen en de woning laten ontruimen.

Bij een huurwoning

Woont er niemand anders in de woning, dan eindigt de huur vanzelf aan het eind van de tweede maand na het overlijden, ook als niemand iets doet. Daarna kan de verhuurder de woning laten ontruimen. Corporatie Accolade beschrijft hoe dat bij hen gaat: met een deurwaarder de woning in, waardevolle spullen, foto’s en documenten drie maanden bewaren, en de rest naar de kringloop of laten vernietigen.

Bij een koopwoning

Een koophuis blijft onderdeel van de nalatenschap. Als er geen erfgenamen meer zijn, wikkelt een door de rechter benoemde vereffenaar de erfenis af. Wat er na de vereffening overblijft, gaat naar de Staat.

Bron: artikel 4:204 en 4:226 BW, artikel 7:268 BW, Richtlijnen vereffening nalatenschappen

Wie betaalt de kosten?

Bij een erfenis verworpen betaalt u als verwerper niets. In een vereffening rekent de rechtspraak ontruimings- en opslagkosten tot de vereffeningskosten. Die komen ten laste van de erfenis. Is daar niet genoeg geld voor, dan blijft de partij die de ontruiming laat uitvoeren met de kosten zitten.

Volgens de Woonbond zijn herstelwerk en de kosten daarvan voor de verhuurder als alle erfgenamen hebben verworpen. Heeft u wel aanvaard, dan kan de verhuurder u aanspreken op de oplevering. Meer over geld leest u in wie betaalt de ontruiming na een overlijden.

Bron: Woonbond, moeten erfgenamen de woning herstellen?

Liever geen erfenis verworpen? Overweeg beneficiair aanvaarden

Verwerpen is definitief. Wilt u wel betrokken blijven, bijvoorbeeld omdat u spullen met emotionele waarde wilt houden, dan is beneficiair aanvaarden een alternatief. U hoeft dan schulden niet uit uw eigen vermogen te betalen. Volgens het Juridisch Loket hoeven spullen met vooral emotionele waarde, zoals fotoalbums, dan niet verkocht te worden om schulden te betalen. Laat u hierover adviseren door een notaris.

Bron: Juridisch Loket, erfenis aanvaarden of verwerpen